Дулааны V цахилгаан станц төслийн санхүүжилтэд 200 тэрбумын бонд гаргах эрхийг нийслэлд олголоо.

Монгол Улсын эрчим хүчний салбарт төр, хувийн хэвшлийн түншлэлээр хэрэгжиж буй анхны стратегийн бүтээн байгуулалт болох Дулааны тавдугаар цахилгаан станц төсөл нь 300 мегаватт цахилгаан, 340 гигакалор дулаан үйлдвэрлэх хүчин чадалтай байх юм.

Баянгол дүүргийн 20 дугаар хорооны нутаг дэвсгэр, “ДЦС 2”-ын үнсэн сангийн 26 га талбайд байгуулах тус станцад дэвшилтэт технологи бүхий орчин үеийн хосолмол үйлдвэрлэлийг нэвтрүүлэхээр ТЭЗҮ-д тусгасан.

Тус төслийн түншлэлийн гэрээг байгуулсан бөгөөд “Газрын дүрэмд өөрчлөлт оруулах тухай” тогтоолын төслийг Нийслэлийн Засаг даргын зөвлөлийн хурлаар хэлэлцэж дэмжсэн. Мөн өнөөдөр “ДЦС-5” ОНӨААТҮГ-ын удирдах зөвлөлийн ээлжит III хурал болж, төслийн үйл ажиллагааг бэхжүүлэх тодорхой санал зөвлөмжийг солилцжээ.

Төслийн хэрэгжилтэд шаардлагатай хууль эрх зүйн болон техникийн үндэслэл бүрэн хангагдаж, талбайн судалгаа, дэд бүтцийн холболтын нөхцөлийг иж бүрнээр бүрдүүлсэн. Энэ хүрээнд төслийн нөлөөлөлд өртсөн нийт 26 нэгж талбар байгаагаас өнөөдрийн байдлаар 19 нэгж талбарыг чөлөөлжээ.

ДЦС-5 ын цахилгаан үйлдвэрлэлийн 90 хувь нь төвийн сүлжээнд нийлүүлэгдэх бөгөөд ингэснээр эрчим хүчний системд дутагдаж байгаа чадлыг нөхнө. Түүнчлэн нийслэлийн баруун бүс буюу 40 мянган айл бүхий Таван шар, 21 дүгээр хороолол, “Хилчин” хотхон, Баянхошуу, 3-4 дүгээр хороолол, нэгдүгээр хорооллыг дулаанаар, 100 мянга орчим өрх, аж ахуйн нэгжийг найдвартай цахилгаанаар хангах нөхцөл бүрдэх юм.

Дулааны тавдугаар цахилгаан станцыг 2028 онд ашиглалтад оруулахаар төлөвлөн ажиллаж байна.

Дулааны тавдугаар цахилгаан станц нь 2x150МВт хүчин чадалтай, орчин үеийн эргэлтэд буцлах үет шаталттай (CFB) технологи ашиглан жилд 2.2 тэрбум кВт.цаг цахилгаан, 4.8 сая ГДж дулаан үйлдвэрлэх бөгөөд утааны хийн шүүлтүүрийн системийн тусламжтайгаар агаар мандалд хаягдах дэгдэмхий үнсийг 99.9 хүртэл хувиар бууруулах боломжтой байгаль орчинд ээлтэй шийдэлтэй байх юм.

Тус төсөл хэрэгжсэнээр Улаанбаатар хотын эрчим хүчний хангамж сайжрахаас гадна агаарын бохирдлыг мэдэгдэхүйц хэмжээнд бууруулна. Тодруулбал, Шивээ-Овоо, Багануур, Бөөрөлжүүтийн хүхэр бага, чанарын хувьд илчлэг сайтай хүрэн нүүрс ашигласнаар шаталтын процессын үр ашиг нэмэгдэж, утааны хийн бохирдуулагч бодисын ялгаралт одоо ашиглагдаж буй зарим станцуудтай харьцуулахад бага байх юм.
Эргэлтэд буцламтгай үет шаталттай зуух сонгосноор утааны хийн дахь SOx, NOx төрлийн хий ялгаруулалт техникийн зохицуулалтын нормд нийцэж, олон улсын жишигт хүрэхээр тооцоологджээ.

Түүнчлэн төвлөрсөн дулаанд холбогдох хэрэглэгчийн тоо өсөж, гэр хорооллын яндангийн ачаалал буурч, түүхий нүүрс түлдэг айл өрхийн тоо цөөрөх үндсэн нөхцөл бүрдэнэ. Ингэснээр нийслэлийн утааны хамгийн том эх үүсвэрүүдийн нэг болох гэр хорооллын зуухнаас ялгарах утаа огцом багасаж, өвлийн улирлын утааны оргил цагийн бохирдол буурах эерэг тооцоолол гарсан.

Хотын дэд бүтэц, эрчим хүчний найдвартай байдлыг хангахаас гадна байгаль орчинд ээлтэй, орчин үеийн технологи нэвтрүүлж буй “Дулааны тавдугаар цахилгаан станц” төсөл нь Улаанбаатар хотын агаарын чанарыг сайжруулах урт хугацааны шийдлийн нэг хэсэг болж байна.

МОНГОЛ УЛСЫН ЭРЧИМ ХҮЧНИЙ САЛБАРТ ТӨР, ХУВИЙН ХЭВШЛИЙН ТҮНШЛЭЛЭЭР ХЭРЭГЖИХ АНХНЫ ТОМООХОН ТӨСӨЛ ЭХЭЛЖ БАЙНА

Нийслэлийн Иргэдийн Төлөөлөгчдийн Хурал өнөөдөр “Дулааны тавдугаар цахилгаан станц (ДЦС-5)” төслийн түншлэлийн гэрээ байгуулах эрхийг Нийслэлийн Засаг даргад олгох тухай тогтоолыг баталлаа. Энэхүү шийдвэр нь Монгол Улсын эрчим хүчний салбарт анх удаа төр, хувийн хэвшлийн түншлэлээр хэрэгжих мега төслийн эхлэлийг тавьж байгаа түүхэн үйл явдал юм.“Дулааны тавдугаар цахилгаан станц (ДЦС-5)” төсөл нь Улаанбаатар хотын өсөн нэмэгдэж буй цахилгаан, дулааны хэрэгцээг хангах, эрчим хүчний найдвартай ажиллагааг сайжруулах, агаарын бохирдлыг бууруулах зорилготой стратегийн бүтээн байгуулалт юм. Тус станц нь 2х150 МВт хүчин чадалтай, орчин үеийн эргэлтэд буцлах үет шаталттай (CFB) технологи ашиглан жилд 2.2 тэрбум кВт.цаг цахилгаан, 4.8 сая ГДж дулаан үйлдвэрлэх бөгөөд утааны хийн шүүлтүүрийн системийн тусламжтайгаар агаар мандалд хаягдах дэгдэмхий үнсийг 99.9 хүртэл хувиар бууруулах боломжтой байгаль орчинд ээлтэй шийдэлтэй.

Төслийн нийт хөрөнгө оруулалт 658.6 сая ам.доллар бөгөөд үүний 80 хувийг хувийн хэвшлийн хөрөнгө оруулалт, 20 хувийг нийслэлийн төсвөөс үе шаттай санхүүжүүлнэ. Төслийг Төр, хувийн хэвшлийн түншлэлийн тухай хуулийн 15.1.1-т заасан “зураг төсөл, төсвийг боловсруулах, барих, ашиглах, шилжүүлэх” төрлөөр хэрэгжүүлэх бөгөөд энэ нь Монгол Улсад төр, хувийн хэвшлийн хамтын ажиллагааг бодитоор хэрэгжүүлж буй анхны цогц шийдэл болж байна.

Төслийг хэрэгжүүлэх хувийн хэвшлийн түншлэгчийг сонгон шалгаруулах үйл ажиллагаа Төр, хувийн хэвшлийн түншлэлийн тухай хууль болон Засгийн газрын 2024 оны 210 дугаар тогтоолоор батлагдсан журмын дагуу шат дараатайгаар зохион байгуулагдсан. Урьдчилсан шалгаруулалтад 8 аж ахуйн нэгж оролцох хүсэлтээ илэрхийлснээс 4 нь санал ирүүлж, тэдгээрээс “Шунхлай Холдинг” ХХК, “Митайм Интернэйшнл” ХХК, “Чайна Уэстэрн Повер Индастриал” ХХК гэсэн гурван компани шаардлага хангасан. Дараагийн шатанд “Митайм Интернэйшнл” ХХК болон “Шунхлай Холдинг” ХХК уралдаант шалгаруулалтад оролцож, төслийн саналаа ирүүлсэн. Холбогдох үнэлгээгээр “Митайм Интернэйшнл” ХХК нэгдүгээрт, “Шунхлай Холдинг” ХХК хоёрдугаарт эрэмблэгдсэн байна. Үнэлгээний дүнг үндэслэн эрэмблэгдсэн оролцогчтой гэрээний хэлэлцээр хийх ажлын хэсэг байгуулагдан, 2025 оны есдүгээр сарын 4-нөөс эхлэн хэлэлцээг зохион байгуулж, есдүгээр сарын 25-нд гэрээний төслийг харилцан тохиролцсон. Ийнхүү НИТХ-аас гэрээ байгуулах эрхийг олгосноор төслийн хэрэгжилтийн бодит ажил эхлэх нөхцөл бүрдлээ.

“ДЦС-5” төслийн хэрэгжилтийн явцад 1600 гаруй ажлын байр шинээр бий болж, ашиглалтад орсны дараа 369 байнгын ажлын байр бий болохоос гадна инженер, техникийн мэргэжилтнүүдийг сургах, дотоодын үйлдвэрлэл, үйлчилгээний салбарыг дэмжих зэрэг олон талын үр өгөөж үзүүлэх юм.

Энэхүү төсөл нь Монгол Улсын “Алсын хараа-2050” урт хугацааны хөгжлийн бодлого, Засгийн газрын 2024–2028 оны үйл ажиллагааны хөтөлбөр, нийслэлийн хөгжлийн бодлоготой бүрэн уялдсан бөгөөд эрчим хүчний салбарт байгаль орчинд ээлтэй, өндөр үр ашигтай технологийг нэвтрүүлэх, тогтвортой хөгжлийн зорилтыг хэрэгжүүлэхэд чухал алхам боллоо.

“ДЦС-5” төсөл нь зөвхөн нийслэлийн эрчим хүчний хангамжийг сайжруулах төдийгүй Монгол Улсад төр, хувийн хэвшлийн хамтын ажиллагааг бодитоор хэрэгжүүлэх суурийг тавьж, цаашид эрчим хүч, тээвэр, ус хангамж, хог хаягдлын менежмент зэрэг бусад дэд бүтцийн мега төслүүдийг төр, хувийн хэвшлийн түншлэлээр хэрэгжүүлэх эрх зүйн болон институцийн шинэ боломжийг нээж байна.

Нийслэлийн Засаг дарга энэхүү төслийг ил тод, олон нийтэд нээлттэй байдлаар хэрэгжүүлж, олон улсын стандартад нийцсэн чанартай бүтээн байгуулалтыг богино хугацаанд гүйцэтгэхийг онцолж, “Дулааны тавдугаар цахилгаан станц бол зөвхөн нэг станц бус, Монгол Улсад төр, хувийн хэвшлийн хамтын ажиллагааны шинэ хуудас нээж буй эхлэл” хэмээн тэмдэглэлээ.

ДЦС-5

2025 оны 10 дугаар сарын 16-ны өдөр

Тосон станцад үйлдвэрлэсэн цахилгааныг Тэлмэн сумын чиглэлд татсан 110 киловольтын өндөр хүчдэлийн шугамаар дамжуулан төвийн эрчим хүчний нэгдсэн системд холбосон байна.

Завхан аймгийн Тосонцэнгэл суманд шинээр баригдсан дулааны цахилгаан станц энэ зунаас эхлэн бүрэн хүчин чадлаар ажиллаж эхэллээ. 2023 оны хоёрдугаар улиралд бүтээн байгуулалт нь эхэлсэн уг төсөл энэ оны эхээр хагас хүчин чадлаар туршилтын горимоор ажиллаж байсан бол улирлын тохируулга, засвар үйлчилгээний дараа үндсэн горимдоо шилжээд байна.

Баруун бүсийн хувьд хувийн хэвшлийн хөрөнгөөр хэрэгжиж буй том чадлын анхны цахилгаан станц бол Тосон дулааны станц юм. Төслийн хөрөнгө оруулагч нь Улсын Их Хурлын гишүүн асан Ц.Цэрэнпунцагийн үүсгэн байгуулсан GEM групп бол Хятадын MITIME групп гүйцэтгэгчээр ажиллажээ. Монголын талаас төслийг Тосон Энержи ХХК хэрэгжүүлж, компанийн Гүйцэтгэх захирал М.Түвшинбат ажиллаж байна.

Баруун аймагт хувийн хөрөнгөөр босож буй анхны том чадлын станц ашиглалтад орлоо.

Тосон станцад үйлдвэрлэсэн цахилгааныг Тэлмэн сумын чиглэлд татсан 110 киловольтын өндөр хүчдэлийн шугамаар дамжуулан төвийн эрчим хүчний нэгдсэн системд холбосон байна. Үүний үр дүнд Завхан болон Говь-Алтай аймгийн цахилгаан хэрэглээний 70 орчим хувийг дангаараа хангах хүчин чадалтай болсон бөгөөд бүс нутгийн эрчим хүчний найдвартай байдал мэдэгдэхүйц дээшилж эхэлжээ.

Өмнө нь тухайн бүсийн захын сум, суурин газрууд тогтмол цахилгааны хязгаарлалттай тулгардаг байсан бол энэ жилээс эхлэн ийм хүндрэл гараагүй байна. Төслийн баг станцыг шат дараатай өргөтгөж, 100 мегаваттын хүчин чадалтай болгохоор төлөвлөж байгаа бөгөөд ингэснээр баруун бүсийн нийт аймгийг найдвартай эрчим хүчээр хангах боломж бүрдэх аж. Мөн ашиглалтад орсноор орон нутагт олон шинэ ажлын байр бий болж, бүсийн эдийн засгийн хөгжилд бодитой хувь нэмэр оруулж эхлээд байна.